fbpx

Hoeveel Corona kost?

ARTS IN SPE MEI 2020 

TEKST Sander Sandkuyl en Marijn Groen BEELD Getty Images 

In kranten en tijdschriften zie je vaak stukken over de kosten van de zorg: ‘Kan Nederland het straks allemaal nog wel financieren?’ Door de coronacrisis zijn die problemen nog groter geworden. Dat een zorg- verzekeraar zijn winst van 2019 in een kwartaal ziet verdwijnen of dat de overheid plannen moet maken om deze extra zorgkosten te dekken. Alle ins en outs van het effect van de coronacrisis op de zorgkosten leggen we uit in dit artikel.

KOSTEN IN KAART
Disposables
• mondkapjes: variërend van 55 cent
tot 2,12 euro per stuk
• sterillium 500 ml: 29,99 euro
• steriele handschoenen per vijftig paar:
39,99 euro


Diagnosticering
• MRI hersenen – met contrast:
248,72 euro
• CT-onderzoek van de hersenen en/of
schedel met of zonder intraveneus
contrastmiddel: 133,18 euro
• PET-scan, whole body, oncologie:
1054,66 euro
• labonderzoek C-reactieve proteïne
(CRP): 2,98 euro
• labonderzoek BNP/NT-pro-BNP:
14,23 euro

Overig
• operatie galblaas en/of galwegen bij
een ziekte van de galblaas/galstenen/
alvleesklier (lap. chol.): 2923 euro
• ‘verkeerde bed’: 393,26 euro
(per dag)
• ic-consult, intercollegiaal consult
buiten de ic, spoed en niet-spoed:

107,41 euro op basis van de dbc-prijslijst van het
Jeroen Bosch Ziekenhuis voor 2020 jeroenboschziekenhuis.nl/dekosten-van-uw-behandelingtarievendbc

Vanaf dag één in je coschappen vliegt de term dbc om je oren. Dat staat
voor diagnose-behandelcombinatie, een negencijferige code die je plakt
aan een combinatie van diagnosticering en behandeling. Als arts bepaal
je welke dbc moet worden ingevoerd. In totaal zijn er ongeveer 4400 dbc-zorgproducten. Maar bestaat er wel een dbc voor covid-19-patiënten? Vooralsnog niet en dus is er geen ‘prijs’ voor een coronabehandeling. De prijs wordt bepaald door de ziekenhuizen en de zorgverzekeraars, maar wanneer en hoe is nog niet duidelijk. Wel heeft de Nederlandse zorgautoriteit een speciale dbc-code ontwikkeld voor patiënten die behandeld zijn voor corona.

Zo wordt administratief bijgehouden hoe- veel coronapatiënten elk ziekenhuis heeft behandeld en welke kosten er zijn gemaakt. Maar hoe zit het nu eigenlijk met die kosten, en ook de inkomsten die de ziekenhuizen hebben of missen door deze pandemie? 

Dure ic-bedden Waarschijnlijk komen de ziekenhuizen door de coronacrisis financieel onder druk te staan. Meerdere aspecten spelen hierbij een rol. Ten eerste is heel veel electieve zorg met de daarbij behorende inkomsten weg gevallen. Wanneer dit weer wordt ingehaald, is nog onduidelijk. En wordt alle eerder geplande zorg wel ingehaald? Uit het faillissement van MC Slotervaart bleek bijvoorbeeld dat patiënten die eerder gepland waren voor een operatie die niet meer nodig hadden toen deze uiteindelijk kon worden ingehaald. Daarentegen hebben coronapatiënten specifieke en relatief dure zorg nodig, wat zorgt voor oplopende kos- ten. Zo wordt er heel veel gebruikgemaakt van ic-bedden die met al het benodigde personeel en materiaal een stuk duurder zijn dan een ‘gewoon’ ziekenhuisbed. Daarnaast wordt meer geld uitgegeven voor bescher- mingsmiddelen en beademingsapparatuur. Ook worden er extra kosten gemaakt voor artsen en verpleegkundigen die omge- schoold moeten worden zodat ze ook inzet- baar zijn om voor coronapatiënten te zorgen. Een deel van deze extra zorg zal nog wel gedeclareerd worden bij de zorgverzekeraars, zowel door ziekenhuizen als door verpleeg- huizen en huisartsen. Dit betekent dat de ziekenhuizen geld zullen ontvangen voor de opname van een coronapatiënt. Zijn de gemiste kosten en inkomsten van de electieve zorg in balans met de extra kosten en baten van de zorg voor covid-19-patiënten of ligt het juist erg ver uit elkaar?

Kapitaaleis Idealiter zouden de inkomsten en uitgaven van de zorg even hoog zijn, zodat je ze tegen elkaar kunt wegstrepen. Maar is dit ook daadwerkelijk het geval? Er zijn meerdere manieren om hoge uitgaven op te vangen. Ten eerste moet elke zorgverzekeraar ver- plicht een buffer hebben om onverwachte uitgaven te kunnen opvangen. Dit wordt de wettelijk vereiste kapitaaleis genoemd en valt onder de zorgverzekeringswet.1 De Nederlandsche Bank (DNB) is de onafhanke- lijke financiële toezichthouder en moet zorgen voor financiële stabiliteit. DNB ziet erop toe dat instellingen zoals verzekeringsmaat- schappijen voldoende vermogen hebben om aan hun verplichtingen te voldoen. Kort gezegd betekent dit dat DNB in de gaten houdt dat zorgverzekeraars deze buffer ook daadwerkelijk hebben.2 De hoogte van deze reserve wordt bepaald door het aantal klanten van de zorgverzeke- raar. Neem bijvoorbeeld Coöperatie VGZ, die van DNB per verzekerde 500 euro opzij moet zetten. Met 4 miljoen verzekerden (betalende klanten en kinderen onder de 18) betekent dit dat de minimale buffer moet bestaan uit 1,7 miljard.3 Vaak zijn buffers hoger omdat zorgverzekeraars extra geld opzij zetten of winst behalen dankzij de aandelenbeurs. Hiermee betalen ze de groeiende zorg- kosten zodat de jaarlijkse premie van de klant niet stijgt. Op dit moment worden deze buffers aan- gebroken. DNB heeft zelf bepaald dat zorgverzekeraars de aanwezige financiële buffers boven de wettelijk vereiste kapitaaleis mogen aanbreken in de coronapandemie. Hiermee lijkt de financiële gezondheid van de zorgverzekeraar af te nemen. Maar DNB zal vanwege deze uitzonderlijke situatie geen acute herstelmaatregelen verlangen.4 Alle zorgverzekeraars in Nederland hebben afgesproken om samen de kosten op te vangen om te garanderen dat iedere patiënt de zorg krijgt die hij nodig heeft. Pas als deze buffers verbruikt zijn, kunnen de zorgverzekeraars een beroep doen op het ministerie van Volksgezondheid, en springt de overheid bij uit haar ‘onuitputbare’ schatkist. 

Bewustzijn Het oorspronkelijke idee voor dit artikel, van vóór de uitbraak van de coronacrisis, was om bewustzijn te creëren over de kosten die worden gemaakt in de zorg. Het is namelijk al langere tijd duidelijk dat de zorgkosten in Nederland maar blijven stijgen. Zelfs dusdanig dat de overheidsuitgaven in 2040 verdubbeld zullen zijn, naar 174 miljard euro!6 En door de grote zorguitgaven van de coronacrisis zal dit probleem alleen maar in omvang toenemen. Het klinkt mogelijk als een ver-van-je-bed- show maar als arts van de toekomst kun jij straks helpen deze uitgaven in te perken. Bijvoorbeeld door bewuster bezig te zijn met de kosten van aanvullend onderzoek en af te wegen wat werkelijk noodzakelijk is (voor voorbeelden, zie het kader). Daarnaast scheelt het op de lange termijn ook als je goed oplet met het gebruik van disposables zoals handschoenen en mondkapjes. Dit is tevens duurzamer en met de ontstane schaarste in de coronacrisis relevanter dan ooit tevoren! 

Groen, M. and Sandkuyl, S., 2020. Hoeveel Kost Corona?. [online] Medisch contact. Available at: https://www.medischcontact.nl/arts-in-spe/nieuws/ais-artikel/hoeveel-kost-corona.htm [Accessed 2 July 2020].